راهنمایی کوتاه: اسراف یعنی زیادهروی و هدر دادن نعمتها که پیامدهای زیباییشناختی و اخلاقی دارد.
گامبهگام:
- ۱) مقدمهای شاعرانه بنویس: با توصیف نعمتها (آب، نان، وقت) به زبان ادبی شروع کن. مثلاً: «آب، این مروارید روان که از دل کوهساران میجوشد…»
- ۲) اسراف را با تصاویر ادبی نشان بده: از تشبیه و استعاره استفاده کن. مثال: «اسراف، همچون ابری سیاه است که بر آینهی نعمتها مینشیند و آن را تار میسازد.»
- ۳) پیامدهای اسراف را با زبان ادبی بیان کن: برای هر پیامد (مثل فقر، نابودی طبیعت، پشیمانی) یک پاراگراف بنویس و از صنایع ادبی کمک بگیر. مثال: «اسراف آب، چشمهی امید زمین را میخشکاند و سبزیِ لبخند طبیعت را به زردیِ اندوه میآلاید.»
- ۴) از آیات، احادیث یا اشعار مرتبط استفاده کن: جملهای از قرآن (مثل «وَلَا تُسْرِفُوا») یا بیتی از سعدی/حافظ دربارهی میانهروی بیاور.
- ۵) نتیجهگیری اخلاقی-ادبی داشته باش: با جملهای تاثیرگذار پایان بده که خواننده را به تفکر وادارد. مثال: «پس ای انسان، نعمتهای زندگی را چون گوهری نایاب در کف دستان خویش نگاه دار و اسراف را، این دزد آرامش، از خانهی وجودت بران.»
پاسخ نهایی: انشای ادبی دربارهی اسراف باید پر از تصویرسازیهای زیبا، تشبیههای تازه و جملات آهنگین باشد تا هم مفهوم را برساند و هم احساس خواننده را برانگیزد.
مثال مشابه: برای موضوع «پیامدهای دروغ» میتوانی بنویسی: «دروغ، همچون موریانهای است که پایههای اعتماد را میخورد و قصر روابط انسانها را فرو میریزد.»
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: شعر «نون و پنیر و سبزی» از پروین اعتصامی یا داستانهای کوتاه صمد بهرنگی را بخوان تا ببینی چطور مسائل اخلاقی با زبان ادبی بیان میشوند.
