راهنمایی کوتاه: در نظام جمهوری اسلامی ایران، رییس جمهور توسط مردم انتخاب میشود و قوای سهگانه هر کدام وظایف خاصی دارند.
گامبهگام:
- ۱) انتخاب رییس جمهور: مردم ایران در انتخابات ریاست جمهوری (معمولاً هر ۴ سال) با رای مستقیم و مخفی، رییس جمهور را انتخاب میکنند. نامزدها باید شرایط قانونی مانند تابعیت ایرانی، تدین و مدیریت قوی داشته باشند.
- ۲) مقر هیئت دولت: هیئت دولت (کابینه) شامل وزرا و رییس جمهور است و جلسات آن معمولاً در کاخ مرمر یا ساختمانهای دولتی در تهران برگزار میشود. تهران پایتخت و مرکز تصمیمگیریهای اجرایی کشور است.
- ۳) قوه قضاییه: این قوه پشتیبان حقوق فردی و اجتماعی مردم است. مثلاً اگر کسی حقش ضایع شود، میتواند به دادگاه مراجعه کند. قوه قضاییه از حق مالکیت، حق آزادی مشروع و حق امنیت قضایی دفاع میکند.
- ۴) تفکیک قوا: در ایران سه قوه مستقل هستند: قوه مجریه (رییس جمهور و دولت)، قوه مقننه (مجلس) و قوه قضاییه. این تفکیک باعث میشود قدرت متمرکز نباشد و هر قوه کار خود را انجام دهد.
پاسخ نهایی: رییس جمهور با رای مستقیم مردم انتخاب میشود. مقر هیئت دولت در تهران است. قوه قضاییه پشتیبان حقوقی مانند حق دادخواهی، حق برخورداری از وکیل و حق محاکمه عادلانه برای مردم است.
مثال مشابه: مثل مدرسه که مدیر را شورای مدرسه انتخاب میکند، رییس جمهور را مردم انتخاب میکنند. یا مثل ناظم مدرسه که مراقب نظم است، قوه قضاییه مراقب رعایت قانون است.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی درباره انتخابات مجلس (قوه مقننه) یا نحوه انتخاب رهبری در ایران تحقیق کنی. کتاب مطالعات اجتماعی پایه هشتم فصل مربوط به حکومت را دوباره بخوان.