راهنمایی کوتاه: آلبویه در عمل قدرت را در دست داشتند، اما خلیفه عباسی را بهعنوان نماد دینی حفظ کردند.
گامبهگام:
- ۱) آلبویه یک حکومت شیعهمذهب بودند که در قرن چهارم هجری (دهه ۳۲۰ قمری) بر بخشهای بزرگی از ایران و عراق حکومت کردند.
- ۲) در آن زمان، خلیفه عباسی در بغداد بود اما قدرت نظامی و سیاسی واقعی را از دست داده بود.
- ۳) آلبویه بغداد را تصرف کردند و خلیفه را تحت کنترل خود درآوردند. آنها به خلیفه اجازه دادند در مقام نمادین خود باقی بماند.
- ۴) در واقع، آلبویه امور کشور را اداره میکردند و خلیفه فقط برای مشروعیت بخشیدن به حکومت آنها استفاده میشد. این رابطه «آمر و مأمور» وارونه بود: آلبویه آمر بودند و خلیفه مأمور.
- ۵) این دوره را اغلب «حکومت امرای سپاه» یا «سلطه نظامیان بر خلافت» مینامند که نشاندهنده ضعف مرکزی خلافت عباسی است.
پاسخ نهایی: رابطه آلبویه با خلفای عباسی رابطهای یکطرفه و تحت سلطه بود. آلبویه قدرت واقعی را در دست داشتند و خلیفه عباسی را به عنوان مقام تشریفاتی و مذهبی حفظ کردند تا حکومت خود را در چشم مردم مشروع نشان دهند.
مثال مشابه: مانند زمانی است که در یک مدرسه مدیر نمادین باشد اما تمام تصمیمگیریها را معاون یا ناظم مدرسه انجام دهد.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: درباره دیگر سلسلههای ایرانی مانند سامانیان و غزنویان و رابطه آنها با خلافت عباسی تحقیق کن. همچنین میتوانی مفهوم «سلطنت» و «خلافت» را در تاریخ اسلام بیشتر بررسی کنی.
