راهنمایی کوتاه: تنظیم هورمونی روشی است که بدن با استفاده از مواد شیمیایی به نام هورمون، فعالیتهای مختلف خود را کنترل میکند.
گامبهگام:
- ۱) هورمونها مواد شیمیایی خاصی هستند که توسط غدد درونریز (مثل هیپوفیز، تیروئید) ساخته و مستقیماً به خون ریخته میشوند.
- ۲) این هورمونها از طریق خون به سلولها و اندامهای هدف در سراسر بدن میرسند.
- ۳) هر هورمون فقط روی سلولهایی اثر میگذارد که گیرندههای مخصوص آن را دارند، مثل یک کلید که فقط قفل خودش را باز میکند.
- ۴) هورمونها سرعت یا شدت فعالیتهای بدن را تنظیم میکنند، مثلاً رشد، سوختوساز (متابولیسم)، سطح قند خون یا پاسخ به استرس.
- ۵) این سیستم معمولاً کندتر از سیستم عصبی عمل میکند اما اثرات آن پایدارتر و طولانیتر است.
- ۶) تنظیم هورمونی اغلب با مکانیسمهای بازخورد منفی کنترل میشود تا تعادل (هموستاز) بدن حفظ شود.
پاسخ نهایی: تنظیم هورمونی به فرآیندی گفته میشود که در آن غدد درونریز، هورمونها را ترشح میکنند. این هورمونها از طریق جریان خون به اندامهای هدف میرسند و با تأثیر بر سلولهای آنها، باعث تنظیم و کنترل فعالیتهای مختلف بدن مانند رشد، تولیدمثل، سوختوساز و حفظ تعادل داخلی میشوند.
مثال مشابه: فرض کنید ترموستات بخاری خانهتان است. وقتی دمای اتاق پایین میآید، ترموستات (مثل یک غده) سیگنالی میفرستد (مثل هورمون) تا بخاری (مثل اندام هدف) روشن شود و دما را تنظیم کند. این یک سیستم کنترل خودکار و نسبتاً آهسته است، درست مثل تنظیم هورمونی.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی دربارهی غدهی هیپوفیز که «غدهی رئیس» نامیده میشود و بسیاری از هورمونهای دیگر را کنترل میکند، تحقیق کنی. یا تفاوت سیستم عصبی و سیستم هورمونی را مقایسه کنی.