راهنمایی کوتاه: کلسیم برای استخوانها و کارکرد ماهیچهها و اعصاب مهم است و چند غده با همکاری هم آن را تنظیم میکنند.
گامبهگام:
- ابتدا لیست غدد داده شده را مرور میکنیم: هیپوفیز، تیروئید، پاراتیروئید، فوق کلیه، لوزالمعده.
- میدانیم کلسیم خون باید در حد معینی باشد. اگر کلسیم کم باشد، بدن باید آن را افزایش دهد و اگر زیاد باشد، باید کاهش یابد.
- غدههای پاراتیروئید (چهار غده کوچک پشت تیروئید) هورمون پاراتورمون ترشح میکنند که سطح کلسیم خون را افزایش میدهد.
- غده تیروئید (نه خود تیروئید، بلکه سلولهای خاصی در آن به نام سلولهای C) هورمون کلسیتونین ترشح میکند که سطح کلسیم خون را کاهش میدهد.
- بنابراین از بین غدد لیست، تیروئید (بهخاطر کلسیتونین) و پاراتیروئید (بهخاطر پاراتورمون) مستقیماً در تنظیم کلسیم نقش دارند.
- غدههای هیپوفیز، فوق کلیه و لوزالمعده نقش مستقیم و اصلی در تنظیم کلسیم ندارند. هیپوفیز غده اصلی تنظیمکننده است اما روی کلسیم اثر غیرمستقیم دارد. فوق کلیه و لوزالمعده بیشتر در قند خون و واکنش به استرس نقش دارند.
پاسخ نهایی: از پنج غده نامبرده شده، دو غده تیروئید و پاراتیروئید بهطور مستقیم در تنظیم میزان کلسیم خون دخالت دارند.
مثال مشابه: مثل این است که دو شیر آب، یکی برای گرم کردن و یکی برای سرد کردن، دمای آب یک حمام را تنظیم کنند. پاراتورمون مثل شیر آب گرم (کلسیم را زیاد میکند) و کلسیتونین مثل شیر آب سرد (کلسیم را کم میکند) عمل میکنند.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی دربارهی نقش ویتامین D در جذب کلسیم از روده و نقش استخوانها به عنوان مخزن کلسیم تحقیق کنی. اینها هم در تنظیم کلی کلسیم بدن مهم هستند.
