راهنمایی کوتاه: حس و حرکت دو سیستم مهم در بدن ما هستند که با هم کار میکنند تا ما بتوانیم دنیای اطراف را درک کنیم و به آن واکنش نشان دهیم.
گامبهگام:
- سیستم حسی: این سیستم شامل اندامهای حسی مانند چشم، گوش، پوست، بینی و زبان است. این اندامها محرکهای محیطی (مثل نور، صدا، گرما، بو و مزه) را دریافت میکنند.
- تبدیل سیگنال: گیرندههای حسی در این اندامها، محرکها را به پیامهای عصبی (سیگنال الکتریکی) تبدیل میکنند.
- انتقال به مغز: این پیامهای عصبی از طریق اعصاب به مغز و نخاع (سیستم عصبی مرکزی) فرستاده میشوند.
- پردازش در مغز: مغز این اطلاعات را پردازش و تفسیر میکند. اینجاست که ما میبینیم، میشنویم، لمس میکنیم و... .
- سیستم حرکتی: پس از پردازش، مغز تصمیم میگیرد چه واکنشی نشان دهد. سپس دستورات را از طریق اعصاب حرکتی به ماهیچهها میفرستد.
- انجام حرکت: ماهیچهها با دریافت این دستورات منقبض یا منبسط میشوند و حرکت ایجاد میکنند. این حرکت میتواند راه رفتن، برداشتن چیزی، صحبت کردن یا حتی پلک زدن باشد.
پاسخ نهایی: حس و حرکت دو فرآیند به هم پیوسته در بدن هستند. حس به معنای دریافت اطلاعات از محیط توسط اندامهای حسی و ارسال آن به مغز است. حرکت به معنای اجرای واکنش مناسب توسط ماهیچهها پس از پردازش اطلاعات در مغز است. این دو با هم «قوس رفلکس» را تشکیل میدهند که به ما امکان تعامل سریع و مؤثر با محیط را میدهد.
مثال مشابه: فرض کن دستت به یک فنجان چای داغ برخورد کند:
۱) گیرندههای حسی در پوست دستت گرما را حس میکنند. (حس)
۲) پیام عصبی به سرعت به نخاع و مغز میرسد.
۳) مغز (یا نخاع در رفلکس سریع) دستور "دست را عقب بکش" را صادر میکند.
۴) پیام به ماهیچههای دستت میرسد.
۵) ماهیچهها منقبض میشوند و دستت را به سرعت از فنجان دور میکنند. (حرکت)
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی درباره تفاوت «رفلکس» (واکنش سریع و غیرارادی که از نخاع میآید، مثل عقب کشیدن دست از جسم داغ) و «واکنش ارادی» (حرکتی که با فکر کردن انجام میدهی، مثل تصمیم گرفتن برای نوشیدن آب) تحقیق کنی. همچنین نقش «نورونهای حسی»، «نورونهای رابط» و «نورونهای حرکتی» را در این مسیر بررسی کن.