راهنمایی کوتاه: این سوال درباره ویژگیهای بدن انسان سالم است. باید ببینیم کدام گزینه جمله را به درستی کامل نمیکند.
گامبهگام:
- ۱) ابتدا جمله اصلی را بخوانیم: "در یک انسان سالم ............ ."
- ۲) هر گزینه را جداگانه بررسی کنیم تا ببینیم آیا درست است یا نه.
- ۳) گزینه الف: "بخش رنگین جلوی چشم تحت کنترل بخش حرکتی دستگاه عصبی محیطی قرار ندارد" - بخش رنگین چشم (عنبیه) عضلهای است که مردمک را تنگ و گشاد میکند. این کار توسط دستگاه عصبی خودمختار (اتونوم) کنترل میشود که بخشی از دستگاه عصبی محیطی است. پس این گزینه درست است.
- ۴) گزینه ب: "حساسیت سلولهای مخروطی شبکیه نسبت به نور بسیار زیاد است" - سلولهای مخروطی برای دید رنگی در نور زیاد هستند. سلولهای استوانهای حساسیت بالایی به نور دارند. پس این گزینه نادرست است.
- ۵) گزینه ج: "در حالت ایستاده مجاری نیمدایره در سطح بالاتری نسبت به پرده صماخ قرار دارند" - مجاری نیمدایره در گوش داخلی برای تعادل هستند و در حالت ایستاده بالاتر از پرده صماخ (در گوش میانی) قرار دارند. این درست است.
- ۶) گزینه د: "پردازش اطلاعات مربوط به هر یک از سلولهای موژهدار گوش فقط در لوب گیجگاهی مغز انجام میشود" - اطلاعات شنوایی ابتدا در لوب گیجگاهی پردازش میشوند، اما پردازش کامل در چند ناحیه مغز اتفاق میافتد. پس "فقط" نادرست است.
- ۷) حالا باید ببینیم کدام گزینه جمله را به درستی کامل نمیکند. یعنی کدام نادرست است؟ هم گزینه ب و هم گزینه د نادرست هستند. اما سوال میپرسد کدام جمله را به درستی کامل نمیکند؟ یعنی کدام گزینه وقتی در جای خالی قرار میگیرد، جمله نادرست میشود؟ پس باید گزینه نادرست را انتخاب کنیم.
پاسخ نهایی: گزینههای ب و د هر دو نادرست هستند و جمله را به درستی کامل نمیکنند. اما اگر فقط یک گزینه باید انتخاب شود، معمولاً در چنین سوالاتی گزینهای که آشکارا نادرست است (گزینه ب) پاسخ اصلی است، چون حساسیت سلولهای مخروطی زیاد نیست.
مثال مشابه: "در یک گیاه سالم ............ ." الف) ریشه آب جذب میکند. ب) برگها در تاریکی فتوسنتز میکنند. ج) ساقه گیاه را نگه میدارد. د) گلها برای تولیدمثل هستند. گزینه ب نادرست است چون فتوسنتز نیاز به نور دارد.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: درباره سلولهای استوانهای و مخروطی در شبکیه چشم تحقیق کن. سلولهای استوانهای برای دید در نور کم و سلولهای مخروطی برای دید رنگی در نور زیاد هستند.
