راهنمایی کوتاه: باردار کردن به روش القا بدون تماس و با تغییر توزیع بار انجام میشود، اما در روش تماس (رسانایی) بار الکتریکی مستقیماً از یک جسم به جسم دیگر منتقل میگردد.
گامبهگام:
- روش القا: یک جسم باردار را به جسم خنثی نزدیک میکنیم (بدون تماس). بارهای مخالف در جسم خنثی جذب و بارهای همنام دفع میشوند. سپس با اتصال به زمین، بار اضافی خنثی میشود و جسم خنثی باردار میگردد.
- روش تماس (رسانایی): یک جسم باردار را مستقیماً به جسم خنثی میزنیم. بخشی از بار به جسم خنثی منتقل میشود و هر دو جسم دارای بار همنام میشوند.
- نیاز به تماس: القا بدون تماس فیزیکی انجام میشود؛ تماس نیاز به برخورد مستقیم دارد.
- نوع بار نهایی: در القا، جسم نهایی معمولاً باری مخالف با جسم باردار اولیه دارد (اگر زمینگیری درست انجام شود). در تماس، هر دو جسم بار همنام پیدا میکنند.
- باقی ماندن بار: در القا، تا زمانی که زمینگیری انجام نشود، بار به طور دائمی روی جسم نمیماند. در تماس، بار بلافاصله و به طور دائمی منتقل میشود.
پاسخ نهایی: تفاوت اصلی در این است که در القا، بار بدون تماس و با تأثیر میدان الکتریکی منتقل میشود و جسم نهایی بار مخالف میگیرد؛ در تماس، بار با برخورد مستقیم و انتقال الکترونها جابهجا میشود و هر دو جسم بار همنام دارند.
مثال مشابه: فرض کن یک بادکنک را به موهای خود بمالی تا باردار شود. اگر آن را نزدیک تکههای کاغذ بیاوری (بدون تماس)، کاغذها جذب میشوند – این القاست. اما اگر بادکنک را به یک قوطی فلزی بزنی، بار به قوطی منتقل میشود و هر دو بار منفی میگیرند – این روش تماس است.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی دربارهٔ «الکتروسکوپ» و چگونگی تشخیص بار به روش القا تحقیق کنی. همچنین آزمایشهای ساده با بادکنک و وسایل فلزی انجام بده.
یادآوری ایمنی: هنگام کار با الکتریسیته ساکن مراقب باش از مواد قابل اشتعال دور بمانی. هرگز مدارهای برقی خانگی را بدون نظارت لمس نکن.
