راهنمایی کوتاه: هر دو برای بیان نفی یا نهی هستند، اما یکی برای بیان «نمیکنند» و دیگری برای «نکنید» به کار میرود.
گامبهگام:
- ۱) شناسایی نوع جمله: ابتدا ببینیم جمله خبری است (مضارع منفی) یا امری/نهی است (فعل نهی).
- ۲) مضارع منفی برای جمع مونث: برای بیان کاری که «آنها (جمع مونث) انجام نمیدهند» استفاده میشود. مانند: هُنَّ لَا یَکْتُبْنَ (آنها نمینویسند).
- ۳) فعل نهی برای جمع مونث: برای دستور دادن یا نهی کردن از کاری به «شما (جمع مونث)» استفاده میشود. مانند: یَا نِسَاءَ، لَا تَکْتُبْنَ (ای زنان، ننویسید).
- ۴) تفاوت در ساختار: در مضارع منفی، فعل مضارع بعد از «لَا» میآید و فاعل (هُنَّ) جدا است. در فعل نهی، «لَا» مستقیماً قبل از فعل مضارع مجزوم (مثل تَکْتُبْنَ) میآید و معمولاً با ندا (یَا نِسَاءَ) همراه است.
- ۵) تفاوت در معنی: مضارع منفی = گزارش یک واقعیت منفی (نمیکنند). فعل نهی = درخواست یا دستور برای انجام ندادن کاری (نکنید).
پاسخ نهایی: مضارع منفی برای جمع مونث (مثل هُنَّ لَا یَکْتُبْنَ) برای بیان «نمیکنند» در جملات خبری است، اما فعل نهی برای جمع مونث (مثل لَا تَکْتُبْنَ) برای گفتن «نکنید» در جملات امری/نهی است. تفاوت اصلی در نوع جمله (خبری vs امری) و ساختار دستوری است.
مثال مشابه:
- مضارع منفی: هُنَّ لَا یَذْهَبْنَ إِلَی الْمَدْرَسَةِ (آنها به مدرسه نمیروند).
- فعل نهی: یَا طَالِبَاتُ، لَا تَذْهَبْنَ إِلَی الْحَدِیقَةِ (ای دانشآموزان، به پارک نروید).
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: سعی کن برای هر دو حالت چند جمله با فعلهای مختلف (مثل یقرأن، یدرسن) بسازی و آنها را در یک پاراگراف کوتاه استفاده کنی تا کاربرد عملی آنها را بهتر درک کنی.
