راهنمایی کوتاه: مضارع منفی برای بیان کاری که انجام نمیشود به کار میرود، اما فعل نهی برای منع و نهی کردن از انجام کاری استفاده میشود.
گامبهگام:
- ۱) فعل مضارع منفی: برای نفی کردن یک عمل در زمان حال یا آینده به کار میرود. برای جمع مؤنث با ضمیر «هُنَّ» (آنها - مؤنث) ساخته میشود. مثال: هُنَّ لَا یَکتُبْنَ (آنها نمینویسند).
- ۲) فعل نهی: برای نهی و منع کردن از انجام کاری استفاده میشود. برای جمع مؤنث با «لَا» ناهیۀ و فعل مضارع مجزوم ساخته میشود. مثال: یَا فَتَیَاتُ، لَا تَکتُبْنَ (ای دختران، ننویسید).
- ۳) تفاوت در ساختار: در مضارع منفی، «لَا» نافیه است و فعل بعد از آن مرفوع باقی میماند. در فعل نهی، «لَا» ناهیۀ است و فعل بعد از آن مجزوم میشود (در جمع مؤنث، نون تأکید حذف میشود).
- ۴) تفاوت در معنی: مضارع منفی فقط یک خبر منفی است (مثلاً «آنها نمیخوانند»). فعل نهی یک دستور یا درخواست برای ترک کار است (مثلاً «ای دختران، نخوانید»).
- ۵) تفاوت در مخاطب: مضارع منفی میتواند دربارهٔ غایب باشد (مثل «هُنَّ»). فعل نهی همیشه خطاب به حاضر است (مثل «یَا فَتَیَاتُ»).
پاسخ نهایی: مضارع منفی برای جمع مؤنث با «لَا» نافیه و فعل مرفوع (مثال: هُنَّ لَا یَدرُسْنَ) ساخته میشود و خبر منفی میدهد. فعل نهی برای جمع مؤنث با «لَا» ناهیۀ و فعل مجزوم (مثال: لَا تَدرُسْنَ) ساخته میشود و برای نهی و منع به کار میرود.
مثال مشابه:
- مضارع منفی: هُنَّ لَا یَذهَبْنَ إِلَی المَدرَسَةِ. (آنها به مدرسه نمیروند.)
- فعل نهی: یَا بَنَاتُ، لَا تَذهَبْنَ إِلَی الحَدِیقَةِ الآنَ. (ای دختران، الآن به پارک نروید.)
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: سعی کن برای هر دو ساختار چند مثال بنویسی و آنها را در جمله به کار ببری. همچنین میتوانی تفاوت «لَا» نافیه و ناهیۀ را در کتاب درسیات مرور کنی.
