سلام! سوال خوبی پرسیدی. بیا با هم این دو ساختار در زبان عربی را بررسی کنیم.
راهنمایی کوتاه: مضارع منفی برای بیان «نمیکنند» است و فعل نهی برای دستور «نکنید!» به کار میرود.
گامبهگام:
- ۱) شناسایی فعل: اول باید فعل مضارع سالم برای جمع مونث (هُم) را بدانی. مثلاً: یَکتُبْنَ (آنها مینویسند).
- ۲) مضارع منفی: برای منفی کردن فعل مضارع، قبل از فعل «لا» میآوریم. مثال: لا یَکتُبْنَ (آنها نمینویسند). این یک جمله خبری منفی است.
- ۳) فعل نهی: برای دستور منفی (نهی) به جمع مونث، از «لا» همراه با فعل مضارع مجزوم استفاده میکنیم. فعل مضارع در حالت نهی، مجزوم میشود (علامت جزمش سکون است). مثال: لا تَکتُبْنَ (شما [جمع مونث] ننویسید!). این یک جمله انشایی و امری است.
- ۴) نکته کلیدی: در مضارع منفی، فعل پس از «لا» مرفوع باقی میماند (مثل: یَکتُبْنَ). در فعل نهی، فعل پس از «لا» مجزوم میشود و ضمیر آن تغییر میکند (از «ی» به «ت»).
- ۵) خلاصه تفاوت: مضارع منفی = خبر دادن از انجام ندادن کاری. فعل نهی = دستور دادن برای انجام ندادن کاری.
پاسخ نهایی: تفاوت اصلی در کاربرد است: «مضارع منفی» (مثل: لا یَکتُبْنَ) برای بیان منفی یک خبر به کار میرود، در حالی که «فعل نهی» (مثل: لا تَکتُبْنَ) برای دادن دستور یا درخواست منفی استفاده میشود. همچنین در نهی، فعل مجزوم شده و ضمیر آن متفاوت است.
مثال مشابه:
- فعل: یَدرُسْنَ (آنها درس میخوانند).
- مضارع منفی: لا یَدرُسْنَ (آنها درس نمیخوانند).
- فعل نهی: لا تَدرُسْنَ (شما [جمع مونث] درس نخوانید!).
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: سعی کن برای چند فعل دیگر (مثل: یَذهَبْنَ، یَلعَبْنَ) هر دو ساختار را بنویسی. همچنین میتوانی به تفاوت حالت اعرابی (رفع برای مضارع منفی و جزم برای نهی) در کتاب درسیات دقت کنی.
