راهنمایی کوتاه: هر دو برای بیان نفی هستند، اما یکی برای زمان حال و دیگری برای نهی کردن (دستور دادن به ترک کاری) به کار میرود.
گامبهگام:
- مضارع منفی: برای نفی کردن یک عمل در زمان حال (حال یا آینده) به کار میرود. یعنی میگوییم «آنها (جمع مؤنث) کاری را انجام نمیدهند».
ساختار: «لا + فعل مضارع»
مثال: «هُنَّ لا یَکتُبنَ» — آنها (دختران) نمینویسند. - فعل نهی: برای نهی کردن و دستور دادن به ترک یک عمل در زمان حال یا آینده به کار میرود. یعنی میگوییم «شما (جمع مؤنث) کاری را انجام ندهید».
ساختار: «لا + فعل مضارع مجزوم» (لا الناهیة)
مثال: «لا تَکتُبنَ» — (شما دختران) ننویسید. - تفاوت اصلی در معنا: مضارع منفی یک بیان خبری است (آنها نمینویسند). فعل نهی یک دستور یا درخواست است (ننویسید!).
- تفاوت در ضمیر: در مضارع منفی، فاعل (هُنَّ) معمولاً جدا میآید یا در فعل مضارع (یَکتُبنَ) نهفته است. در فعل نهی، مخاطب (أنتُنَّ) در خود فعل (تَکتُبنَ) نهفته است و معمولاً جدا نمیآید.
- تفاوت در جایگاه: هر دو با «لا» شروع میشوند، اما «لا» در مضارع منفی، «لا النافیة» (نافی) و در فعل نهی، «لا الناهیة» (ناهی) نام دارد.
پاسخ نهایی: مضارع منفی برای جمع مؤنث (مثل هُنَّ لا یَکتُبنَ) یک جمله خبری منفی است که بیان میکند آنها کاری را انجام نمیدهند. فعل نهی برای جمع مؤنث (مثل لا تَکتُبنَ) یک جمله انشایی امری است که از مخاطبان مؤنث میخواهد کاری را انجام ندهند. تفاوت در هدف (خبر دادن در مقابل دستور دادن) و نوع «لا» به کار رفته است.
مثال مشابه:
- مضارع منفی: هُنَّ لا یَذهَبْنَ إلی المدرسة. (آنها به مدرسه نمیروند.)
- فعل نهی: لا تَذهَبْنَ إلی السوق! (به بازار نروید!)
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: سعی کن برای هر فعل مضارعی که بلدی (مثل یَدرُسنَ، یلعبنَ) هم یک جمله مضارع منفی و هم یک فعل نهی برای جمع مؤنث بسازی. این کار به تثبیت یادگیری کمک میکند.
