سلام! خیلی خوبه که روی ساخت فعل مضارع امر در عربی تمرین میکنی. این یک مبحث مهم و کاربردی است. بیا با هم قدم به قدم جلو بریم.
راهنمایی کوتاه: برای ساختن فعل مضارع امر، ابتدا فعل مضارع را میسازیم و سپس آن را به صیغهی امر تبدیل میکنیم.
گامبهگام:
- گام ۱: فعل ماضی را شناسایی کن. فعلهای داده شده همه «ماضی ثلاثی مجرد» (سه حرفی ساده) هستند.
- گام ۲: از فعل ماضی، مصدر آن را پیدا کن. مصدر، اسمی است که عمل را نشان میدهد، مثل «ذَهاب» (رفتن) برای «ذَهَبَ».
- گام ۳: برای ساختن مضارع، از باب «یَفْعُلُ» استفاده میکنیم. یعنی حرف اول را «یَ» میگذاریم و حرف عله (حرکتدار) وسط را ساکن میکنیم. پس مضارع «ذَهَبَ» میشود: یَذْهَبُ (میرود).
- گام ۴: برای تبدیل مضارع به امر، «یَ» اول را حذف کرده و به جای آن همزه وصل (اِ) میگذاریم. پس امر «ذَهَبَ» میشود: اِذْهَبْ (برو!).
- گام ۵: این قاعده را برای بقیه افعال هم تکرار کن. دقت کن که اگر حرف وسط فعل، حرف عله (و، ی، ا) باشد، در مضارع ساکن میشود.
پاسخ نهایی:
- از ذَهَبَ (رفت): مضارع = یَذْهَبُ → امر = اِذْهَبْ (برو!)
- از سَمِعَ (شنید): مضارع = یَسْمَعُ → امر = اِسْمَعْ (بشنو!)
- از خَرَجَ (بیرون آمد): مضارع = یَخْرُجُ → امر = اُخْرُجْ (بیرون بیا! / خارج شو!)
- از لَعِبَ (بازی کرد): مضارع = یَلْعَبُ → امر = اِلْعَبْ (بازی کن!)
- از کَتَبَ (نوشت): مضارع = یَکْتُبُ → امر = اُکْتُبْ (بنویس!)
مثال مشابه:
فعل «فَتَحَ» (باز کرد) را در نظر بگیر. مضارع آن «یَفْتَحُ» است. برای امر: «ی» اول را حذف و همزه وصل میگذاریم: اِفْتَحْ (باز کن!).
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری:
سعی کن برای افعال دیگر مثل «قَرَأَ» (خواند) یا «رَجَعَ» (بازگشت) هم این کار را انجام دهی. همچنین میتوانی به تفاوت امر برای مخاطب مذکر و مؤنث (مثلاً اِذْهَبْ برای مرد و اِذْهَبی برای زن) توجه کنی. تمرین با جملات ساده هم خیلی کمک میکند، مثلاً: «یا أحمد، اُکْتُبْ الرِّسالَةَ» (ای احمد، نامه را بنویس).