راهنمایی کوتاه: اگر اسم درس یا فصل را بنویسی، نمونه‌سؤال‌های دقیق همان درس را می‌دهم؛ فعلاً پرتکرارترین سؤال‌های امتحان فارسی نهم را ببین.
گام‌به‌گام:
۱) اول متن درس را بخوان و معنی واژه‌های سخت و هم‌خانواده‌ها را یادداشت کن؛ تقریباً همیشه در امتحان می‌آید.
۲) آرایه‌های ادبی هر بیت و جمله را پیدا کن: تشبیه، تشخیص، جناس، سجع، کنایه، ضرب‌المثل.
۳) دستور زبان را مرور کن: نقش‌های دستوری (نهاد، مفعول، متمم، مسند)، زمان فعل، جملهٔ ساده و مرکب، قید و صفت.
۴) معنی و مفهوم بیت‌های حفظی و شعرهای کتاب را به زبان خودت بنویس.
۵) تمرین‌های «خودارزیابی» و «دانش زبانی» و «کارگاه متن‌پژوهی» را دوباره حل کن؛ سؤال‌های امتحان بیشتر از همین‌جا ساخته می‌شوند.
۶) املا و تاریخ ادبیات (نام شاعر یا نویسنده و اثرش) را یک بار مرور کن.
پاسخ نهایی: چند نمونهٔ پرتکرار از سؤال‌های امتحانی:
- معنی این بیت را به نثر روان بنویسید: «...»
- در جملهٔ «...» کدام آرایهٔ ادبی به کار رفته است؟
- نقش دستوری کلمهٔ مشخص‌شده را بنویسید.
- دو واژهٔ هم‌خانواده با واژهٔ «...» بنویسید.
- چرا نویسنده می‌گوید «...»؟ (سؤال درک متن)
- شکل درست املای واژه را انتخاب کنید: «...» یا «...»
- نمونهٔ چهارگزینه‌ای: کدام گزینه آرایهٔ «تشبیه» دارد؟
الف) باد آمد و برگ‌ها رقصیدند.
ب) ماه چون چراغی در آسمان می‌درخشید.
ج) کتاب‌ها در قفسه خوابیده بودند.
د) صدای پای آب می‌آمد.
مثال مشابه: در جملهٔ «علی کتاب را خواند.» علی نهاد است، کتاب مفعول است و خواند فعل است. حالا خودت همین کار را با جملهٔ «معلم درس را توضیح داد.» انجام بده.
اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: اینکه سؤال‌های آن آزمون در کتاب نبود، طبیعی است. کتاب درسی متن اصلی است، ولی سؤال‌های تستی بیشتر «مفهومی» و «ترکیبی» هستند؛ یعنی از همان درس ساخته می‌شوند اما عین جمله‌های کتاب نیستند. ممکن است بعضی سؤال‌ها از درس‌های دیگر همان پایه یا از کتاب‌های کمک‌درسی و سطح بالاتر باشند. پس اول تمرین‌های کتاب را کامل حل کن، بعد تست بزن. اگر متن یکی از آن پنج سؤال را برایم بنویسی، می‌گویم از کدام بخش کتاب آمده است.
