راهنمایی کوتاه: این دو کلمه از واژههای کهن فارسی هستند و در شعر و ادبیات کلاسیک به کار میروند.
گامبهگام:
- ۱) ابتدا به ریشه و ساختار کلمهها توجه کن: «مهان» و «کهان» هر دو از صفتهای برتر (عالی) هستند که در فارسی باستان و میانه کاربرد داشتهاند.
- ۲) «مهان» از «مه» به معنای بزرگ، والا و گرانقدر گرفته شده است. در فارسی امروز، «مهین» (به معنای بزرگوار، عالی) از همین ریشه است.
- ۳) «کهان» از «که» به معنای بزرگ، فرهمند و باشکوه مشتق شده است. این واژه نیز در متون کهن به جای «بزرگ» و «ارجمند» به کار میرفته است.
- ۴) در شعرهای شاعرانی مانند فردوسی، این دو کلمه اغلب برای توصیف پهلوانان، شاهان و افراد بزرگمنش استفاده شدهاند.
- ۵) گاهی در برخی متون، «مهان» به معنای مهمان نیز آمده، اما در ادبیات حماسی و کهن، معنای «بزرگوار» و «عالیمقام» رایجتر است.
پاسخ نهایی: «مهان» به معنای بزرگوار، والا، گرانقدر و «کهان» به معنای بزرگ، فرهمند، باشکوه و ارجمند است. هر دو صفت برای توصیف افراد بلندمرتبه و بزرگمنش در ادبیات کلاسیک فارسی به کار میروند.
مثال مشابه: در شاهنامه فردوسی میخوانیم: «به پیش اندرون مهان و کهان / نشسته بر گاه با فر و نشان». در این بیت، «مهان و کهان» به بزرگان و اشراف درباری اشاره دارد.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی به فرهنگهای واژگان کهن فارسی مانند «فرهنگ دهخدا» یا «فرهنگ معین» مراجعه کنی و نمونههای بیشتری از کاربرد این کلمات در شعرهای حماسی و عرفانی را بررسی کنی.
