راهنمایی کوتاه: کنایه به معنی اشاره غیرمستقیم به چیزی است که معمولاً جنبه منفی یا طنز دارد.
گامبهگام:
- ۱) ابتدا هر بیت را به دقت بخوانید و مفهوم آن را درک کنید.
- ۲) به دنبال عبارتی باشید که معنای پنهان و غیرمستقیم داشته باشد (معمولاً انتقاد یا طنز).
- ۳) بیت اول: «غنچه هم گفت...» → اینجا «دلتنگ» و «لبخند» استعاره و تشبیه هستند، نه کنایه.
- ۴) بیت دوم: «بچهها گرم گفتوگو بودند...» → توصیف مستقیم است و کنایه ندارد.
- ۵) بیت سوم: «سعدیا راست روان گوی...» → «کجرفتار» کنایه از شخصی است که رفتار نادرست دارد.
- ۶) بیت چهارم: «چو خواهی که نامت بود جاودان...» → «نام نیک بزرگان نهان» کنایه از این است که نباید کارهای خوب بزرگان را پنهان کرد.
پاسخ نهایی: در بیت اول و دوم آرایه کنایه وجود ندارد، اما بیت اول بیشتر جنبه استعاری دارد و بیت دوم توصیف ساده است. اگر دقیقتر بگوییم، بیت دوم («بچهها گرم گفتوگو بودند...») فاقد کنایه است.
مثال مشابه: «فلان شخص دستش در جیب مردم است» → کنایه از دزدی. در مقابل، «او کتاب میخواند» → کنایه ندارد.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی شعرهای سعدی یا حافظ را بخوانی و کنایههای آنها را پیدا کنی. کنایه اغلب در طنز و انتقادهای اجتماعی به کار میرود.
