نمونه سؤال نهاد، مفعول، متمم و مسند

راهنمایی کوتاه: با چهار پرسش ساده می‌توانی نقش کلمه‌ها را در جمله پیدا کنی.

گام‌به‌گام:

• ۱) نهاد: از فعل می‌پرسیم «چه کسی؟» یا «چه چیزی؟». هر جمله‌ای یک نهاد دارد؛ نهاد انجام‌دهندهٔ کار است.
• ۲) مفعول: از فعل می‌پرسیم «چه چیزی را؟» یا «چه کسی را؟». بیشتر وقت‌ها نشانهٔ «را» دارد.
• ۳) متمم: بعد از حرف اضافه می‌آید (از، به، با، در، برای، بر، نزد...). مثل «با دوستم»، «به مدرسه».
• ۴) مسند: در جمله‌های اسنادی می‌آید؛ فعل‌هایی مانند است، بود، شد، گشت، به نظر می‌رسد. مسند ویژگی یا حالت نهاد را می‌گوید.
• ۵) یادت باشد در جملهٔ اسنادی، نهاد + مسند با هم معنا را کامل می‌کنند؛ مثلاً «هوا سرد است».

پاسخ نهایی (نمونه سؤال با جواب):

• الف) «دانش‌آموزان به کتابخانه رفتند.» ← نهاد: دانش‌آموزان / متمم: (به) کتابخانه / فعل: رفتند.
• ب) «پدرم دیروز نامه‌ای را برای من فرستاد.» ← نهاد: پدرم / مفعول: نامه‌ای را / متمم: برای من / فعل: فرستاد.
• پ) «آسمان امروز آبی است.» ← نهاد: آسمان / مسند: آبی / فعل اسنادی: است.
• ت) «مریم با دوستش در پارک بازی کرد.» ← نهاد: مریم / متمم‌ها: با دوستش، در پارک / فعل: بازی کرد.

یک پرسش چهارگزینه‌ای هم امتحان کن: در جملهٔ «سارا کتاب را به برادرش داد.» نقش «به برادرش» چیست؟

• ۱) نهاد
• ۲) متمم
• ۳) مسند
• ۴) مفعول

مثال مشابه: «باران آرام بر پنجره می‌بارید.» ← نهاد: باران / متمم: بر پنجره / فعل: می‌بارید. در جملهٔ «این کتاب بسیار سودمند است.» ← نهاد: این کتاب / مسند: بسیار سودمند.

اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: سه جملهٔ ساده بساز و برای هر کلمه، پرسش مناسب را از فعل بپرس؛ بعد جملات را به نهاد، مفعول، متمم و مسند تقسیم کن. با تمرینِ نوشتن، این نقش‌ها خیلی زود در ذهنت جا می‌افتد.