راهنمایی کوتاه: پرسش انکاری، پرسشی است که برای تأکید و نهی یا انکار به کار میرود و پاسخ «نه» در آن نهفته است.
گامبهگام:
- ۱) درس اول کتاب فارسی نهم، «آفرینش همه تنبیه خداوندی است» نام دارد.
- ۲) در این درس، چندین بیت از شعرهای ادبی فارسی آورده شدهاند.
- ۳) پرسش انکاری، پرسشی است که در ظاهر سؤال است، اما هدفش تأکید بر یک مفهوم یا انکار چیزی است؛ مانند «مگر این کار درست است؟» که منظور «این کار درست نیست» است.
- ۴) با بررسی ابیات این درس، به بیت زیر از مولانا توجه کنید:
«آفرینش همه تنبیه خداوندی است
تا ببیندت که نادان تو یا دانا» - ۵) در این بیت، بخش «تا ببیندت که نادان تو یا دانا» یک پرسش انکاری است. زیرا با طرح پرسش «نادان تو یا دانا»، تأکید میکند که انسان باید بداند که نادان است (یعنی انکار دانایی خود).
- ۶) بنابراین، پرسش انکاری در همین بیت وجود دارد.
پاسخ نهایی: پرسش انکاری در بیت «آفرینش همه تنبیه خداوندی است / تا ببیندت که نادان تو یا دانا» از درس اول فارسی نهم یافت میشود.
مثال مشابه: در شعر «مگر شمعی نباشد در شب تاریک؟» — این پرسش انکاری است و منظور آن است که «حتماً شمعی هست».
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی دیگر ابیات این درس را بررسی کنی و ببینی آیا پرسشهای دیگری هم به شکل انکاری به کار رفتهاند یا خیر. همچنین، میتوانی دربارهٔ انواع آرایههای ادبی مثل استفهام انکاری بیشتر مطالعه کنی.
