راهنمایی کوتاه: پرسش انکاری، پرسشی است که برای تأکید و نهی کردن به کار میرود و پاسخ «نه» در آن نهفته است.
گامبهگام:
- ۱) ابتدا درس اول کتاب فارسی نهم را به یاد بیاورید. عنوان آن «آفرینش همه تنبیه خداوندی است» است.
- ۲) در این درس، چندین بیت از شعرهای مختلف وجود دارد. باید بیتها را مرور کنید.
- ۳) پرسش انکاری معمولاً با کلماتی مانند «آیا»، «مگر» و... شروع میشود، اما هدفش تأکید بر یک مفهوم منفی یا نهی است.
- ۴) در بیتهای این درس، به دنجم جملهای بگردید که شکل پرسشی دارد، اما معنایش تأکید بر یک حقیقت یا نهی از کاری است.
- ۵) یک بیت معروف در این درس هست: «آیا هر که چهره برافروخت دلبری داند؟ / آیا هر که آینه سازد سکندری داند؟» این یک پرسش انکاری است، چون میخواهد بگوید: «نه، هر که چهره برافروخت دلبری نمیداند» و تأکید میکند که این ویژگی همگانی نیست.
پاسخ نهایی: بیت «آیا هر که چهره برافروخت دلبری داند؟ / آیا هر که آینه سازد سکندری داند؟» در درس اول، شامل پرسش انکاری است.
مثال مشابه: در جمله «آیا این کار درست است؟» اگر منظور این باشد که «این کار درست نیست»، آن یک پرسش انکاری است.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی درباره دیگر آرایههای ادبی مثل استفهام، تلمیح و... تحقیق کنی تا درک بهتری از شعر فارسی پیدا کنی.