راهنمایی کوتاه: پرسش انکاری، سوالی است که برای تاکید یا انکار چیزی پرسیده میشود و انتظار پاسخی ندارد.
گامبهگام:
- ۱) ابتدا درس اول کتاب فارسی نهم را به یاد بیاورید. این درس، شعر "بوی جوی مولیان" از رودکی است.
- ۲) مفهوم پرسش انکاری را مرور کنید: پرسشی که برای تاکید بر یک موضوع یا انکار چیزی به کار میرود و در واقع، جوابی برای آن انتظار نمیرود.
- ۳) ابیات شعر را بررسی کنید. به دنبال سوالی بگردید که با کلماتی مانند "آیا"، "مگر"، "چرا" و... شروع شده باشد، اما هدفش پرسیدن نباشد، بلکه تاکید بر یک احساس یا انکار یک وضعیت باشد.
- ۴) در این شعر، بیت معروفی وجود دارد که میگوید: "بوی جوی مولیان آید همی / یاد یار مهربان آید همی". اما این بیت، پرسش انکاری ندارد.
- ۵) به بیت بعدی توجه کنید: "ای بخارا، شاد باش و دیر زی / موری زی، شاه زی، شادمان زی". این بیت هم پرسش انکاری ندارد.
- ۶) در ادامه شعر، بیتی هست که میگوید: "میر سرو است و بخارا بوستان / میر سرو است و بخارا بوستان" (تکرار برای تاکید). اما پرسش انکاری در اینجا نیست.
- ۷) در واقع، در شعر "بوی جوی مولیان" رودکی که در کتاب فارسی نهم آمده، پرسش انکاری وجود ندارد. پرسشهای انکاری بیشتر در متون منثور یا اشعار دیگر دیده میشوند.
پاسخ نهایی: در درس اول فارسی نهم (شعر "بوی جوی مولیان" از رودکی)، بیتی با پرسش انکاری وجود ندارد. این شعر بیشتر حالت توصیفی و نوستالژیک دارد و از پرسش برای انکار استفاده نکرده است.
مثال مشابه: یک مثال از پرسش انکاری در شعر فارسی: در شعر حافظ: "مگر ای یار مرا یار نباشد؟" — این یک پرسش انکاری است؛ چون شاعر با پرسش، تاکید میکند که "یارم حتما یار دارد" و انتظار پاسخ "نه" ندارد.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی در دیگر شعرهای کتاب، مانند درسهای مربوط به سعدی یا فردوسی، به دنبال پرسشهای انکاری بگردی. معمولا در جملاتی که برای ابراز تعجب، شکایت یا تاکید میآیند، از این نوع پرسش استفاده میشود.
