راهنمایی کوتاه: جنگلهای بارانی استوایی، مناطق سرسبز و پربارانی هستند که در نزدیکی خط استوا قرار دارند و از متنوعترین زیستگاههای زمین محسوب میشوند.
گامبهگام:
- ۱) موقعیت جغرافیایی: این جنگلها در کمربند استوایی زمین، در نزدیکی خط استوا (بین مدارهای رأسالسرطان و رأسالجدی) قرار دارند. کشورهایی مانند برزیل (آمازون)، کنگو و اندونزی دارای این جنگلها هستند.
- ۲) شرایط آبوهوایی: آبوهوای گرم و مرطوب با دمای تقریباً ثابت در طول سال (معمولاً بین ۲۰ تا ۲۵ درجه سانتیگراد) و بارش بسیار زیاد سالانه (بیش از ۲۰۰۰ میلیمتر) دارند.
- ۳) ساختار لایهای: جنگل به صورت عمودی به چند لایه تقسیم میشود: لایهی اشکوب (بلندترین درختان)، لایهی زیراشکوب (درختان کوتاهتر)، لایهی زیرین (بوتهها و نهالها) و کف جنگل.
- ۴) تنوع زیستی: این جنگلها خانهی بیش از نیمی از گونههای گیاهی و جانوری جهان هستند. از گیاهان متنوع مانند ارکیده و درختان عظیم گرفته تا جانورانی مانند میمونها، طوطیها، جگوار و حشرات فراوان.
- ۵) اهمیت اکولوژیک: آنها «ریههای زمین» نامیده میشوند زیرا مقدار زیادی دیاکسید کربن جذب و اکسیژن تولید میکنند. همچنین در تنظیم چرخهی آب جهانی و حفظ خاک نقش حیاتی دارند.
- ۶) تهدیدها: متأسفانه این جنگلها به دلیل فعالیتهای انسانی مانند قطع درختان (قطع غیرقانونی)، کشاورزی، استخراج معادن و گسترش شهرها به سرعت در حال نابودی هستند.
پاسخ نهایی: جنگلهای بارانی استوایی، اکوسیستمهای پیچیده، گرم و پربارانی در نزدیکی خط استوا هستند که از نظر تنوع زیستی بینظیرند و برای سلامت کرهی زمین ضروری میباشند، اما امروزه به شدت در معرض خطر قرار دارند.
مثال مشابه: جنگل آمازون در آمریکای جنوبی بزرگترین جنگل بارانی استوایی جهان است. تصور کن یک شهر پر از ساختمانهای بلند (درختان) با آپارتمانهای مختلف در هر طبقه (لایههای جنگل) که هزاران نفر با شغلهای گوناگون (گونههای مختلف گیاهی و جانوری) در آن زندگی میکنند.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی دربارهی «چرخهی کربن» و نقش جنگلها در آن، یا پروژههای حفاظتی بینالمللی برای نجات این جنگلها تحقیق کنی. همچنین مقایسهی جنگلهای بارانی استوایی با جنگلهای معتدل (مثل جنگلهای شمال ایران) جالب خواهد بود.
یادآوری ایمنی: حفاظت از محیطزیست و جنگلها مسئولیت همهی ماست. در زندگی روزمره، با صرفهجویی در کاغذ، بازیافت و حمایت از محصولات پایدار میتوانیم سهم کوچکی در حفظ این گنجینههای طبیعی داشته باشیم.