راهنمایی کوتاه: جنگلهای بارانی استوایی، مناطق سرسبز و پر بارانی هستند که در نزدیکی خط استوا قرار دارند و تنوع زیستی بسیار بالایی دارند.
گامبهگام:
- موقعیت جغرافیایی: این جنگلها در کمربند استوایی زمین، بین مدارهای رأسالسرطان و رأسالجدی (عرضهای جغرافیایی حدود ۱۰ درجه شمالی و جنوبی خط استوا) قرار دارند. کشورهایی مانند برزیل (آمازون)، کنگو و اندونزی دارای این جنگلها هستند.
- شرایط آبوهوایی: آبوهوای این مناطق گرم و مرطوب است. میانگین دمای سالانه حدود ۲۵ تا ۲۷ درجه سانتیگراد و بارش سالانه بسیار زیاد، معمولاً بیش از ۲۰۰۰ میلیمتر است. باران تقریباً هر روز میبارد.
- ساختار جنگل: جنگلهای بارانی استوایی ساختار لایهای مشخصی دارند:
- لایه اشکوب: بلندترین درختان (تا ۵۰ متر).
- لایه سایبان: تاج درختان بلند که سقفی متراکم تشکیل میدهند.
- لایه زیراشکوب: درختان کوتاهتر و جوان.
- لایه زیرین: گیاهان کوچک روی زمین جنگل که به دلیل نفوذ کم نور، تنوع کمتری دارند.
- تنوع زیستی: این جنگلها غنیترین اکوسیستم خشکی از نظر تنوع گونههای گیاهی و جانوری هستند. تخمین زده میشود بیش از نیمی از گونههای گیاهی و جانوری جهان در این جنگلها زندگی میکنند.
- اهمیت و کارکردها:
- تنفسگاه زمین: با فتوسنتز، مقادیر عظیمی اکسیژن تولید و دیاکسیدکربن جذب میکنند.
- تنظیم آبوهوا: در تنظیم چرخه آب و اقلیم جهانی نقش کلیدی دارند.
- ذخیرهگاه ژنتیکی: منبع بسیاری از داروها، غذاها و مواد اولیه هستند.
- محل زندگی: خانه بسیاری از اقوام بومی میباشند.
- تهدیدها: متأسفانه این جنگلها به سرعت در حال نابودی هستند. قطع درختان (قطع غیرقانونی)، تبدیل به زمینهای کشاورزی و دامداری و تغییرات آبوهوایی اصلیترین تهدیدها هستند که تنوع زیستی و تعادل اقلیمی زمین را به خطر میاندازند.
پاسخ نهایی: جنگلهای بارانی استوایی، اکوسیستمهای پیچیده، گرم و پربارانی در نزدیکی خط استوا هستند که به دلیل تنوع زیستی خارقالعاده، تولید اکسیژن و نقش در تنظیم آبوهوای کره زمین از اهمیت جهانی برخوردارند، اما امروزه به شدت در معرض تخریب قرار دارند.
مثال مشابه: جنگل آمازون در آمریکای جنوبی، بزرگترین جنگل بارانی استوایی جهان است که به "ریههای زمین" معروف است و هزاران رود از جمله رود آمازون از آن میگذرد.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی درباره مفهوم «توسعه پایدار» و راههای حفاظت از این جنگلها (مانند کاهش مصرف کاغذ، حمایت از محصولات با برچسب دوستدار محیط زیست و آگاهیبخشی) تحقیق کنی. همچنین میتوانی نقش جنگلها در چرخه کربن را بررسی کنی.
یادآوری ایمنی: اگر قصد سفر یا تحقیق میدانی به چنین مناطقی را داری، حتماً با راهنمایان مجرب و با رعایت کامل دستورالعملهای ایمنی محیط زیست اقدام کن.
