راهنمایی کوتاه: نقطه جوش هیدروکربنها به دو عامل اصلی بستگی دارد: طول زنجیره کربنی و نوع پیوند بین مولکولها.
گامبهگام:
- هیدروکربنها ترکیباتی هستند که فقط از اتمهای کربن (C) و هیدروژن (H) ساخته شدهاند.
- نقطه جوش دمایی است که در آن مایع به جوش میآید و به گاز تبدیل میشود.
- برای جوشیدن، مولکولهای مایع باید انرژی کافی بگیرند تا نیروهای بین مولکولی را بشکنند و از هم جدا شوند.
- در هیدروکربنها، نیروی اصلی بین مولکولی، نیروی لاندن (نیروی پراکندگی) است.
- هرچه مولکول بزرگتر باشد (تعداد اتمهای کربن بیشتر)، نیروی لاندن قویتر است و نقطه جوش بالاتر میرود.
- همچنین، شاخهدار بودن مولکول (در مقایسه با زنجیره مستقیم) باعث کاهش نقطه جوش میشود.
پاسخ نهایی: نقطه جوش یک هیدروکربن عمدتاً به جرم مولی (طول زنجیره کربنی) و شکل مولکولی (مستقیم یا شاخهدار بودن) بستگی دارد. هرچه مولکول بزرگتر و مستقیمتر باشد، نقطه جوش بالاتر است.
مثال مشابه: هپتان (C7H16) نقطه جوش حدود ۹۸ درجه سانتیگراد دارد، در حالی که هگزان (C6H14) نقطه جوش حدود ۶۹ درجه سانتیگراد دارد. هپتان مولکول بزرگتری است، پس نقطه جوش بالاتری دارد.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی درباره تفاوت نقطه جوش در آلکانها، آلکنها و آلکینها تحقیق کنی. همچنین، نقش نیروهای بین مولکولی دیگر (مثل پیوند هیدروژنی) را در ترکیبات غیر هیدروکربنی بررسی کن.