راهنمایی کوتاه: این دو درس دربارهٔ حرکت و نیرو است؛ اول تعریف‌ها و رابطه‌ها را یاد بگیر، بعد با مثال تمرین کن.
گام‌به‌گام:
۱) درس ۴ می‌گوید حرکت یعنی تغییر موقعیت جسم نسبت به یک نقطهٔ مرجع.
۲) مسافت طول مسیر طی‌شده است، اما جابه‌جایی فاصلهٔ مستقیم از مبدأ تا مقصد با جهت است.
۳) تندی متوسط از تقسیم مسافت بر زمان به دست می‌آید: . سرعت متوسط هم مانند جابه‌جایی جهت دارد.
۴) شتاب یعنی تغییر سرعت در مدت زمان؛ اگر سرعت جسم بیشتر یا کمتر شود یا جهت آن عوض شود، جسم شتاب دارد.
۵) درس ۵ می‌گوید نیرو عامل تغییر شکل یا تغییر حالت حرکت جسم است؛ نیرو کمیتی برداری است و یکای آن نیوتون است.
۶) نیروهای متعادل برآیند صفر دارند و حرکت جسم را تغییر نمی‌دهند؛ نیروهای نامتعادل برآیند غیرصفر دارند و باعث تغییر سرعت یا جهت حرکت می‌شوند. گرانش، وزن، جرم و اصطکاک هم از مفاهیم مهم این درس‌اند. قانون اول نیوتن هم می‌گوید جسم ساکن ساکن می‌ماند و جسم متحرک با سرعت ثابت در خط راست ادامه می‌دهد، مگر نیروی برآیند غیرصفر بر آن اثر کند.
پاسخ نهایی:
- درس ۴: حرکت، مسافت، جابه‌جایی، تندی، سرعت و شتاب را می‌آموزیم.
- درس ۵: نیرو، اندازه‌گیری نیرو، برآیند نیروها، نیروهای متعادل و نامتعادل، گرانش و اصطکاک را می‌آموزیم.
- نکتهٔ کلیدی: برای تحلیل حرکت باید هم اندازه و هم جهت کمیت‌ها را در نظر بگیریم.
مثال مشابه: اگر توپی ۱۰ متر به شرق برود و ۴ متر برگردد، مسافت آن ۱۴ متر است ولی جابه‌جایی‌اش ۶ متر به سمت شرق است.
اگر می‌خواهی بیشتر یاد بگیری: یک مثال روزمره مثل دوچرخه‌سواری را در نظر بگیر و بگو کجای آن تندی، سرعت، شتاب، نیرو و اصطکاک دیده می‌شود.
