راهنمایی کوتاه: موادی که از مس فعالتر هستند (در سری واکنشپذیری بالاتر از مس قرار دارند) با کات کبود واکنش میدهند و مس را از محلول آن خارج میکنند.
گامبهگام:
۱) کات کبود (سولفات مس) یک ترکیب شیمیایی است که در آب حل میشود و یونهای مس (Cu²⁺) را آزاد میکند.
۲) اگر یک فلز فعالتر از مس (مانند روی، آهن، منیزیم، آلومینیم) را در محلول کات کبود قرار دهیم، آن فلز جای مس را میگیرد و مس به صورت جامد آزاد میشود.
۳) این واکنش یک واکنش جابجایی منفرد است: فلز + نمک مس → نمک فلز + مس.
۴) برای مثال، واکنش روی با کات کبود: Zn + CuSO4 → ZnSO4 + Cu. محلول آبی رنگ کات کبود بیرنگ میشود و مس قهوهای رنگ روی قطعه روی مینشیند.
پاسخ نهایی: موادی که واکنشپذیری آنها از مس بیشتر است (مانند روی، آهن، منیزیم، آلومینیم) با کات کبود واکنش میدهند. فلزات کمتر فعال مانند نقره و طلا واکنشی ندارند.
مثال مشابه: اگر یک میخ آهنی را در محلول کات کبود قرار دهیم، پس از مدتی روی میخ یک لایه مس قهوهای تشکیل میشود و رنگ محلول از آبی به سبز کمرنگ (به دلیل تشکیل سولفات آهن) تغییر میکند.
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی جدول واکنشپذیری فلزات (سری الکتروشیمیایی) را مطالعه کنی. این جدول نشان میدهد کدام فلزها میتوانند جای فلز دیگر را در ترکیبات بگیرند.
یادآوری ایمنی: هنگام کار با مواد شیمیایی مانند کات کبود، از دستکش و عینک ایمنی استفاده کن و آزمایش را زیر نظر معلم انجام بده.