راهنمایی کوتاه: مضارع منفی برای بیان کاری که انجام نمیشود به کار میرود، اما فعل نهی برای منع و نهی کردن از انجام کاری استفاده میشود.
گامبهگام:
- ابتدا فعل مضارع سالم برای جمع مؤنث را در نظر بگیرید، مثلاً: یَکْتُبْنَ (مینویسند - برای مؤنث).
- برای منفی کردن مضارع، قبل از فعل، لا میآوریم: لا یَکْتُبْنَ (نمینویسند). این یعنی عمل نوشتن انجام نمیشود.
- برای ساخت فعل نهی (دستور منع)، ابتدا لا و سپس فعل مضارع مجزوم (با حذف نون) میآید: لا تَکْتُبْنَ (ننویسید - خطاب به جمع مؤنث). این یعنی «شما زنان، ننویسید!» و یک دستور است.
- تفاوت اصلی در معناست: لا یَکْتُبْنَ یک خبر منفی است (آنها نمینویسند). لا تَکْتُبْنَ یک امر نهی است (شما ننویسید!).
- تفاوت در ساختار: در مضارع منفی، فعل به همان شکل مضارع میماند (یَکْتُبْنَ). در فعل نهی، نون جمع مؤنث حذف میشود و فعل مجزوم میگردد (تَکْتُبْ ← تَکْتُبْنَ بدون نون).
پاسخ نهایی: مضارع منفی (مثل لا یَکْتُبْنَ) برای بیان منفی یک عمل در زمان حال است. فعل نهی (مثل لا تَکْتُبْنَ) برای دستور دادن به جمع مؤنث برای ترک یک عمل به کار میرود. تفاوت در معنا (خبری vs امری) و گاهی در صیغهی فعل است.
مثال مشابه:
- مضارع منفی: لا یَذْهَبْنَ إلی المدرسة (آنها [جمع مؤنث] به مدرسه نمیروند).
- فعل نهی: لا تَذْهَبْنَ إلی السوق! (شما [جمع مؤنث] به بازار نروید!).
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: سعی کن برای افعال دیگر مثل «یقرأن» (میخوانند) و «یلعبن» (بازی میکنند) هم هر دو شکل را تمرین کنی. یک جدول کوچک درست کن و در دو ستون، مثالهای مضارع منفی و نهی را بنویس.