راهنمایی کوتاه: واژهٔ «غصب» در زبان عربی به معنای گرفتن چیزی به زور و ناحق است و ریشهٔ آن «غ – ص – ب» میباشد.
گامبهگام:
- ۱) معنی لغوی: غصب در عربی به عمل گرفتن مال یا حق دیگری بدون رضایت و با زور گفته میشود. معادل فارسی آن «ستاندن به ناحق» است.
- ۲) ریشه و اشتقاق: این کلمه از ریشهٔ «غ ص ب» ساخته شده و فعلهایی مانند «غَصَبَ» (گذشته)، «يَغصِبُ» (مضارع) و مصدر «غَصبًا» از آن میآید.
- ۳) کاربرد در جمله: معمولاً با حرف «مِن» یا بدون حرف اضافه به کار میرود. مثال: غَصَبَ الرَّجُلُ أرضَ جارِهِ (مرد زمین همسایهاش را غصب کرد).
- ۴) نکتهٔ صرفی: وزن این فعل در ثلاثی مجرد «فَعَلَ» (باب ضرب/نصر) است. گاهی به باب تفعیل (تَغصيب) نیز میرود.
- ۵) تفاوت با کلمات مشابه: «غصب» با «سَرَقَ» (دزدی) تفاوت دارد؛ در سرق پنهانی است ولی در غصب آشکارا و با زور است.
پاسخ نهایی: غصب در زبان عربی به معنای تصاحب ناحق و همراه با زور است و ریشهٔ ثلاثی «غ ص ب» دارد. در قرآن نیز از این واژه برای نکوهش ظلم استفاده شده است.
مثال مشابه: جملهٔ زیر را در نظر بگیر: لا تَغصِبْ مالَ اليَتيمِ (مال یتیم را غصب نکن).
اگر میخواهی بیشتر یاد بگیری: میتوانی مشتقات این ریشه را در کتاب عربی پایهٔ نهم پیدا کنی. همچنین به بحث «افعال ثلاثی مزید» و وزن «افتعال» (اغتصاب) توجه کن.